Vlaamse Wijnblogdagen XV - Zuid-Afrika

15/06/2010 - Vlaamse Wijnblogdagen 
Reacties: 3  - Reageer

 

Ik heb het eigenlijk nooit goed begrepen. “Wat is je favoriete wijnland?” vraagt men mij wel eens. Hoe kan je nu een favoriet wijnland hebben? Alsof alle wijnen uit een bepaald land eenzelfde kwaliteit hebben. Wijnen uit van hetzelfde perceel, hetzelfde dorp, dezelfde appellatie, dezelfde regio zijn al zo verschillend, hoe zouden dan wijnen uit hetzelfde land eenzelfde smaak, laat staan eenzelfde kwaliteit kunnen hebben. Volgens mij heeft een bepaalde voorkeur voor een grotere groep wijnen meer te maken met de voorkeur voor een bepaald type van wijn, een zekere stijl, die deels bepaald wordt door een zekere geografische ligging en een cultureel bepaalde productiewijze, maar ook zeker zoveel door het druivenras, het specifieke terroir – en natuurlijk het klimaat – en de individuele wijnmaker.
Zuid-Afrika stond erom bekend om zeer fruitige, licht overrijpe wijnen te maken die meestal wat jammy aandoen, vaak dan nog met een overdaad aan alcohol.

In de jaren ’80 en ’90 kende deze stijl een groot succes in Europa, als reactie op de vaak te gestructureerde Franse en te zurige Italiaanse wijnen (kijk, nu veralgemeen ik zelf ook al). Aan het begin van deze eeuw begon men stilaan echter te beseffen dat die overoaked geconcentreerde fruit- en alcoholbommen – die men trouwens in elke wijnregio maakt, niet enkel hier - gastronomisch niet zo ideaal waren, ook al waren deze wijnen zeer vriendelijk geprijsd. Ook in Zuid-Afrika zelf besefte men dit en het land zond zijn zonen uit, op zoek naar de nodige kennis om fijnere, elegantere en evenwichtiger wijnen te maken. Deze nieuwe generatie wijnbouwers was niet meer op zoek naar concentratie en fruit, maar naar zachtheid en fraîcheur (de bij collega Disaster besproken Eben Sadie is daar een mooi voorbeeld van). Ik koos twee wijnen om dit aan te tonen.

Begin jaren 2000 hielp ik tijdens het weekend in een wijnhandel waar ik voor het eerst in contact kwam met Zuid-Afrikaanse wijn. Ik vond de meeste wijnen best wel ok, zeker voor hun bescheiden prijskaartje. Ik merkte wel dat sommige klanten eerder vooringenomen waren wat betreft de wijnen uit dat land. Ten onrechte, want naast de grote massa goedkope fruitige wijnen, was er ook een kleinere kern héél mooie wijnen vol karakter en evenwicht. Door mensen deze wijnen blind te serveren zorgde ik op mijn eentje voor een kwart van de verkoop van Vriesenhof Enthopio, een wijn die voor bijna 90% bestaat uit de typische pinotagedruif die meestal door iedereen verguisd werd/wordt. Nu wordt wijnmaker Jan Boland Coetzee ook wel eens ‘mister pinotage’ genoemd, omdat hij deze druif ver boven zichzelf kan laten uitstijgen. Je kan de man niet echt een jonge wolf noemen, gezien deze rugbylegende al in de jaren ’60 wijn begon te maken bij Kanonkop. In de jaren 80 kocht hij wijngaarden in Paradyskloof, volgde stages in Bourgogne en begon in Zuid-Afrika heuse terroirwijnen te maken die vooral complexiteit, karakter en finesse ten toon spreiden.

Van dezelfde wijnhandelaar kreeg ik voor mijn verjaardag en aantal flessen van een eerder unieke wijn: The Foundry Double Barrel. 70% van de in oorsprong Portugese tinta barocca, opgevoed in 100% nieuwe eik en aangevuld met 30% lichtjes geëikte cabernet. Twee kleine loten vaten vormden deze unieke blen, vandaar ook de naam. Het perceel tinta barocca waarvan deze wijn gemaakt werd, is intussen al gerooid. Dit millésime is dus het enige dat ooit geproduceerd zal worden. Het domein richt zich nu volledig op syrah – ook die zou zeer de moeite waard zijn. De wijn werd gemaakt door Chris Williams, tevens wijnmaker bij Meerlust – qua referentie kan dit eigenlijk best wel tellen. Ook hier veel aandacht voor het terroir en de omgeving – er werd gewerkt met autochtone gisten.

Een tweede reden waarom ik deze wijnen uit mijn kelder haalde betreft het verouderingspotentieel van de wijnen. Wijn uit de Nieuwe Wereld kan vaak veel beter ouderen dan men op het eerste gezicht zou denken. Vaak denken mensen dat deze wijnen niet langer dan vijf jaar kunnen ouderen, maar dat is in vele gevallen ten onrechte. Hoewel beide wijnen voorbeelden zijn van uiteenlopende stijlen, waren zowel de Enthopio uit 2002 als de Double Barrel uit 2001 verre van versleten, zelfs nog niet echt tot volledige rijpheid gekomen. In de Enthopio kan de pinotage zijn verwantschap met de pinot noir niet verloochenen: een zeer zachte structuur, evenwichtig en complex. Natuurlijk is de wijn wat donkerder gekleurd dan de meeste pinots en vinden we in de neus een typisch toetsje van ‘verbrand rubber’ terug – een kenmerk dat eigenlijk niet aan deze druif gelinkt mag worden, maar – ik weet het niet meer zo precies – eerder te maken heeft met een of ander verschijnsel in de wijngaard, een soort bacteriële infectie die ook bij andere druivenrassen in de Kaap kan voorkomen. De wijn is fijn, lang en smaakvol met nog flink wat –misschien net te droge – tannines. Een wijn die het perfect aan tafel zou doen bij een stukje gegrild vlees. Opmerkelijk: de wijn staat nu al tien dagen op mijn aanrecht, kurk erop maar niet gekoeld, en verkeert nog steeds in uitstekende conditie.

De Double Barrel is van het krachtiiger type, met –nog steeds – een massa cassis en bramen, mooi versmolten houttoets, een schitterende mondvulling en een ellenlange afdronk. Minder complex dan de Enthopio, maar met meer direct drinkplezier. Minder intellectueel, zo men wil. Ook deze wijn staat nog aan het begin van zijn levensloop, ook al is de wijn bijna 10 jaar oud…

Deze tekst kadert in de Vlaamse Wijnblogdagen. De deelnemers vindt u op de homepagina van ikwilwijn.be